Wydawca treści Wydawca treści

Ochrona lasu

Skutki huraganu z 8.8.2013 r. - teren leśnictwa Kamionki.

Celem zachowania dobrej zdrowotności i naturalnej odporności lasów jest poświęcenie szczególnej uwagi właściwemu stanowi sanitarnemu lasu. Poniżej przedstawione są grupy uszkodzeń lasu i działania im zapobiegające.

Szkody powodowane przez owady

Szkodniki owadzie uszkadzają aparat asymilacyjny, pędy i systemy korzeniowe drzew. Powodują przez to zakłócenia procesów fizjologicznych, które w razie utrzymywania się presji przez długi okres mogą doprowadzić do zahamowania wzrostu, a nawet śmierci rośliny. Szkodniki owadzie można podzielić na dwie podstawowe grupy: szkodniki pierwotne - atakujące drzewa zdrowe, nie osłabione przez inne czynniki stresowe i szkodniki wtórne, zasiedlające przede wszystkim drzewa osłabione, chore i zamierające, niezdolne do odparcia inwazji.

Jesienne poszukiwania szkodników sosny. Fot. Slawomir Kowalczyk.

Aby przeciwdziałać powstawaniu szkód systemów korzeniowych w szkółkach i na uprawach przeprowadzana jest kontrola: zapędraczenia gleby w szkółkach, na powierzchniach przeznaczonych do zalesienia i odnowienia. Gdy występuje zagrożenie stosuje się preparaty odstraszające lub zwalczające owady.

Działania zmierzające do ograniczenia szkód w starszych uprawach i młodnikach głównie od szeliniaka sosnowca (Hyliobus abietis), który wyrządza szkody żywiąc się łykiem i igliwiem, rozpoczyna się poprzez ograniczenie jego bazy rozmnożeniowej w efekcie stosując biopreparat zawierający grzybnię Phlebiopsis gigantea, powodującą rozkład pni ściętych drzew. Kontrolę występowania i zwalczania prowadzi się przez wykładanie pułapek klasycznych w dołkach chwytnych a następnie wykładanie wiązek cetyny potraktowanej insektycydem w sytuacji zwiększonego pojawu szkodnika.

Rozwieszanie lepu do kontroli rójki miernikowców. Fot. Sławomir Kowalczyk.

W starszych drzewostanach przeprowadza się kontrolę pojawu szkodników pierwotnych. Prowadzi się tam, gdzie masowy pojaw w ubiegłych stuleciach spowodował znaczne szkody w lasach. Kontrola ogranicza się do: obserwacji intensywności lotu motyli brudnicy mniszki (Lymantria monacha), obserwacji drzewostanów dębowych a przede wszystkim do jesiennych poszukiwań szkodników pierwotnych sosny takich jak: strzygonii choinówki (Panolis flammea), barczatki sosnówki (Dendrolimus pini), paprocha cetyniaka (Bupalus piniarius), osnui gwieździstej (Acatholyda posticalis) i boreczników (Diprionidae), zimujących w glebie.

Następstwem występowania szkodników pierwotnych bądź osłabienia drzew przez czynniki abiotyczne (pożary, czynniki atmosferyczne, zakłócenia stosunków wodnych), jest występowanie szkodników wtórnych. Zwalczanie, zwłaszcza kornika drukarza (Ips typographus), polega na stosowaniu metod mających na celu ograniczenie populacji. W Nadleśnictwie Giżycko stosuje się pułapki klasyczne, przy jednoczesnym odławianiu chrząszczy w pułapki feromonowe, wyszukiwane są także i usuwane drzewa trocinowe.

Systematyczne wywieszanie budek lęgowych oraz zimowe dokarmianie ptaków wspomaga zachowanie stabilnych układów troficznych w ekosystemach leśnych.

Szkody powodowane przez choroby grzybowe

Szkody powodowane przez patogeny grzybowe polegają głównie na osłabieniu lub czasem zabijaniu pojedynczych drzew. Celem ograniczenia powstałych szkód z tytułu występowania pasożytniczych grzybów (opieńki, huby korzeniowej i zastopowania dalszego rozprzestrzeniania się choroby, prowadzi się zabezpieczenia powierzchni przy użycia biopreparatu zawierającego grzybnię grzyba konkurencyjnego w stosunku do grzybów patogenicznych, Phlebiopsis gigantea. Po ścięciu drzewa i nacięciu krzyżowym pniaka, polewa się pniak uprzednio przygotowanym roztworem wodnym z grzybnią. Zabieg ten przeprowadza się w cięciach pielęgnacyjnych i na powierzchniach użytkowanych rębniami .

Szkody powodowane przez zwierzynę płową

Szkody od zwierzyny występują w okresie młodocianym drzewostanów. Obniżają one przydatność hodowlaną i zdrowotną nowego pokolenia drzew leśnych, a w skrajnych przypadkach lokalnie mogą one powodować konieczność powtórnego odnowienia danej powierzchni. Do najistotniejszych czynników zapobiegających szkodom należą: utrzymanie odpowiedniego poziomu zwierzyny płowej, a także odpowiedniej struktury wiekowej i płciowej, właściwe zagospodarowanie poletek łowieckich, stosowanie środków zabezpieczających sadzonki przed zgryzaniem i spałowaniem oraz grodzenie upraw.

Szkody powodowane przez pożary

Całość lasów Nadleśnictwa Giżycko zakwalifikowana została do II kategorii zagrożenia pożarowego (średnie zagrożenie pożarowe). W minionym dziesięcioleciu na terenie nadleśnictwa miało miejsce 45 pożarów lasu na łącznej powierzchni około 18 ha. Wszystkie pożary zostały ugaszone w zarodku, były to pożary małe. Istniejące na terenie nadleśnictwa obszary szczególnie narażone na powstanie pożarów tzn.: tereny przylegając do dróg publicznych, linii kolejowych, sąsiadujące z obiektami służącymi turystyce (biwakami i parkingami leśnymi), izolowane są siecią pasów przeciwpożarowych. Na terenie nadleśnictwa rozmieszczone są trzy bazy sprzętu przeciwpożarowego. Bazy te są po jednej w każdym obrębie, możliwie w jego środku. Bazy wyposażone są w sprzęt gaśniczy, który sprzęt corocznie jest konserwowany. Obszar nadleśnictwa wyposażony jest w sieć dojazdów pożarowych (65 szt.) oraz punktów czerpania wody (28 szt.).

Szkody powodowane przez czynniki klimatyczne

Szkody te nazywane są szkodami abiotycznymi i mogą to być: susze, powodzie, silne wiatry, okiść, niskie bądź wysokie temperatury.

Poza silnymi wywalającymi wiatrami drzewostany Nadleśnictwa Giżycko co kilka lat cierpią od zalegającej okiści. Pewne szkody, polegające na obniżeniu wartości surowca w postaci pęknięć (listwa mrozowa) w gatunkach liściastych, powodują kilkudniowe silne mrozy, powtarzające się od kilku lat corocznie.

Najistotniejszym czynnikiem, który zaistniał w ubiegłym dziesięcioleciu był huragan z 04.07.2002 roku. W wyniku prowadzenia cięć przygodnych usuwających rozległe skutki tego zjawiska w okresie 2002 i 2003 roku pozyskano w ramach cięć przygodnych 200948,12 m3 drewna. W wyniku huraganu, w latach 2003 – 2005 odnowiono łącznie powierzchnię 299,05 ha.

  

W ostatnich latach obserwuje się zmiany klimatyczne. Ocieplenie i spadek wód gruntowych wpływa na sukcesję roślin i migrację zwierząt.